Hen, hay còn gọi là hen suyễn, là bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến ở trẻ em, đặc biệt là trong môi trường đô thị nhiều khói bụi. Không chỉ gây ảnh hưởng đến chất lượng sống của trẻ, hen suyễn nếu không được kiểm soát kịp thời còn có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc trẻ bị hen suyễn hiệu quả và an toàn.
Xem thêm:
- Top 3 thói quen ăn uống tốt cho sức khỏe gia đình
- Gợi ý các loại trà thải độc cơ thể, làm mát gan dễ làm tại nhà
Hen suyễn ở trẻ em là gì?
Hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính của đường hô hấp, khiến cho ống thở trở nên nhạy cảm và dễ bị co thắt. Khi gặp tác nhân kích thích như bụi, khói, không khí lạnh hoặc dị ứng, đường thở của trẻ sẽ bị thu hẹp lại, khiến trẻ thở khò khè, ho và khó thở.
Trẻ bị hen có thể có triệu chứng từ nhẹ đến nặng, thậm chí lên cơn hen cấp tính nếu không được xử lý kịp thời. Mặc dù hen không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, trẻ vẫn có thể sống khỏe mạnh và sinh hoạt bình thường.
Dấu hiệu nhận biết hen suyễn ở trẻ
Hen ở trẻ nhỏ có thể bị nhầm lẫn với các bệnh lý hô hấp thông thường như viêm phế quản hoặc cảm cúm, do vậy việc nhận biết đúng là vô cùng quan trọng.
Triệu chứng phổ biến nhất là ho dai dẳng, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi trẻ vận động mạnh. Trẻ có thể ho kéo dài nhiều ngày mà không đỡ dù đã uống thuốc ho thông thường. Bên cạnh đó, thở khò khè – âm thanh phát ra như tiếng rít khi thở ra – là dấu hiệu điển hình cho thấy đường thở đang bị co hẹp.
Trẻ bị hen cũng thường xuyên có biểu hiện khó thở, thở nhanh, thở gấp hoặc cảm thấy tức ngực. Ở trẻ nhỏ, có thể quan sát thấy lồng ngực co rút bất thường hoặc trẻ thở bằng bụng. Khi thời tiết thay đổi, nhất là chuyển lạnh, triệu chứng thường nặng hơn.
Nếu cơn hen trở nặng, trẻ có thể tím môi, mệt lả, thở dốc, không nói được thành câu hoặc thậm chí mất ý thức. Đây là tình trạng cấp cứu cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Nguyên nhân gây hen suyễn ở trẻ
Hen là bệnh có yếu tố cơ địa và môi trường kết hợp. Trẻ có tiền sử gia đình có người bị hen, viêm mũi dị ứng hoặc eczema có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường.
Các tác nhân môi trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc khởi phát hoặc làm nặng thêm tình trạng hen. Bao gồm bụi nhà, khói thuốc lá, lông thú nuôi, phấn hoa, nấm mốc, thời tiết lạnh, không khí ô nhiễm hoặc các chất kích thích như nước hoa, chất tẩy rửa.
Ngoài ra, một số tác nhân khác như nhiễm virus đường hô hấp (cảm lạnh, viêm họng), hoạt động thể chất mạnh, cảm xúc mạnh, cười lớn hoặc thậm chí thức ăn có thể gây khởi phát cơn hen ở một số trẻ nhạy cảm.
Hen suyễn có nguy hiểm không?
Mặc dù hen có thể kiểm soát được, nhưng nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Cơn hen cấp có thể dẫn đến suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Về lâu dài, trẻ mắc hen suyễn không kiểm soát tốt có thể bị hạn chế vận động, giảm khả năng học tập, chậm phát triển thể chất do tình trạng mệt mỏi kéo dài và mất ngủ vì ho đêm.
Ngoài ra, việc lạm dụng thuốc hoặc sử dụng sai cách có thể gây ra tác dụng phụ, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Do đó, hiểu đúng và kiểm soát hen một cách khoa học là điều vô cùng cần thiết.
Cách chăm sóc và kiểm soát hen suyễn ở trẻ
Để bảo vệ trẻ khỏi những ảnh hưởng tiêu cực của bệnh hen, cha mẹ cần lưu ý kết hợp giữa điều trị y tế và điều chỉnh lối sống hằng ngày.
Việc tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ là yếu tố quan trọng nhất. Trẻ có thể cần dùng thuốc kiểm soát hen lâu dài (thuốc hít corticoid) và thuốc cắt cơn khi có triệu chứng. Cha mẹ nên được hướng dẫn cách sử dụng bình xịt đúng kỹ thuật để đảm bảo thuốc đến đúng vị trí cần điều trị trong phổi.
Môi trường sống cũng cần được đảm bảo sạch sẽ, không khói thuốc, hạn chế bụi và các dị nguyên dễ gây dị ứng. Chăn ga nên được giặt thường xuyên bằng nước nóng, loại bỏ thảm lông hoặc thú nhồi bông nếu có.
Trẻ nên được duy trì hoạt động thể chất vừa phải như đi bộ, bơi lội nhẹ nhàng để tăng cường chức năng hô hấp. Tuy nhiên, tránh để trẻ hoạt động quá sức, đặc biệt khi đang có triệu chứng ho hoặc thở khò khè.
Việc tiêm phòng đầy đủ (cúm, phế cầu…) cũng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp – một tác nhân phổ biến gây khởi phát cơn hen. Ngoài ra, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C giúp tăng sức đề kháng cho trẻ.
Khi nào cần đưa trẻ đến bác sĩ?
Bất kỳ dấu hiệu bất thường nào liên quan đến hô hấp ở trẻ cũng cần được theo dõi chặt chẽ. Nếu trẻ có các triệu chứng như:
- Ho nhiều về đêm, kéo dài không dứt
- Thở khò khè lặp đi lặp lại
- Khó thở khi vận động nhẹ
- Có tiền sử gia đình mắc hen
thì nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa hô hấp để được đánh giá.
Trong trường hợp cơn hen cấp bùng phát với các biểu hiện như tím môi, khó thở, không nói được, lơ mơ hoặc không đáp ứng với thuốc cắt cơn, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức.
Kết luận
Hen suyễn là một trong những bệnh hô hấp mạn tính thường gặp nhất ở trẻ em hiện nay. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu cha mẹ hiểu rõ về bệnh, biết cách nhận biết và chăm sóc đúng cách, trẻ hoàn toàn có thể lớn lên khỏe mạnh và phát triển bình thường. Chủ động thăm khám, điều trị và điều chỉnh lối sống chính là cách tốt nhất để bảo vệ con yêu trước căn bệnh này. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy để lại bình luận bên dưới cho Triệu Gia giải đáp nhé!
Có thể bạn quan tâm: Trà Tứ Vị
Trà Triệu Gia
Tự hào mang đến những sản phẩm trà thảo mộc tinh túy, được chắt lọc từ nguồn nguyên liệu cao cấp với quy trình sản xuất hiện đại, đem lại hương vị thuần khiết.
